مدل ارزیابی استقرار صنایع در پس‌کرانه‌ی بنادر به کمک AHP و VIKOR (مطالعه‌ی موردی: پس‌کرانه‌ی بندر شهیدرجایی)

نوع مقاله : یادداشت فنی

نویسندگان

دانشکده‌ی مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

10.24200/j65.2025.66084.2426

چکیده

در سال‌های اخیر، انتخاب مکان بهینه برای استقرار صنایع سنگین، به‌ویژه در مناطق بندری، به یکی از دغدغه‌های اصلی برنامه‌ریزان توسعه‌ی پایدار تبدیل شده است. فشارهای زیست‌محیطی، لزوم بهره‌برداری مؤثر از زیرساخت‌ها، و ضرورت جلوگیری از ناهماهنگی‌های کاربری زمین، اهمیت موضوع اخیر را دوچندان کرده است. با توجه به معیارهایی از قبیل: عوامل زیست‌محیطی، زیرساخت، و آثار زیربنایی و عوامل طبیعی، می‌توان نحوه‌ی استقرار صنایع سنگین را ارزیابی کرد. در مطالعه‌ی حاضر، با استفاده از روش‌های  AHP و ویکور در محیط GIS، استقرار صنایع سنگین در پس‌کرانه بندر رجایی بررسی شده است. با توجه به مطالعه‌های اسناد بالادستی و منطقه‌ی موردنظر، معیارها تعیین و داده‌ها جمع‌آوری شده‌اند. اطلاعات به‌دست‌آمده و نقشه‌های مذکور تلفیق شده‌اند تا مکان بهینه‌ی صنایع مشخص شود. روش کار توصیفی- تحلیلی و کاربردی بوده است. با توجه به روش ویکور، که محیط نرم‌افزار GIS مکان‌های قابل‌استقرار پس‌کرانه‌ی بندر شهیدرجایی را به چهار منطقه‌ی فرضی از ۱ تا ۴ بخش‌بندی کرده است، نتایج نشان می‌دهند که مناسب‌ترین مناطق برای استقرار صنایع سنگین، مکان‌هایی با دسترسی به جاده‌های اصلی، همواربودن منطقه، جهت باد غالب، و دوربودن از مداخله‌های منطقه‌ای هستند. یافته‌ها نشان داده‌اند که رویکرد پیشنهادی موجب بهبود دقت تصمیم‌گیری مکانی، کاهش تداخل‌های کاربری، و انطباق بهتر با الزام‌های زیست‌محیطی در فرآیند مکان‌یابی شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation Model for the Establishment of Industries in the Hinterland of Ports with AHP and VIKOR (Case Study of Shahid Rajaee Port)

نویسندگان [English]

  • Naser Shabakhty
  • Hassan Asadzadeh
School of Civil Engineering, Iran University of Science and Technology.
چکیده [English]

The topic of industrial location has lately gained significant global attention and importance in recent years. Evaluating the placement of heavy industries in a studied region involves considering criteria such as environmental factors, infrastructure, foundational impacts, and natural elements. Methods like the Analytic Hierarchy Process (AHP) and VIKOR within a Geographic Information System (GIS) environment can be used for this evaluation. In the present study, an initial and preliminary assessment of the placement of heavy industries in the hinterland of Shahid Rajaee’s port has been conducted as a case study. By utilizing higher-level documents and studying the target region at each stage, including determining criteria based on the region, collecting data and information, and ultimately integrating this information and maps, we can be guided to the optimal location for industry placement. Therefore, the methodology will be practical and based on descriptive-analytical methods. Using the VIKOR method within a Geographic Information System (GIS) software environment, the potential locations in the hinterland of Shahid Rajaee’s port have been divided into four hypothetical zones, numbered 1 to 4. The results of this research indicate that the most suitable areas for the establishment of heavy industries are those with access to main roads, flat terrain, prevailing wind direction, and distance from regional interferences as the determining criteria. The study highlights the importance of a systematic approach to industrial location, considering multiple factors to ensure the optimal placement of heavy industries. By integrating various data sources and using advanced analytical methods, the research provides a comprehensive framework for evaluating potential industrial sites. This approach not only helps in identifying the most suitable locations but also ensures that the environmental and infrastructural impacts are minimized, leading to sustainable industrial development in the region. Also, the results show that the eastern lands of the hinterland have a special priority due to their proximity to the road and the existing facilities for the establishment of heavy industries, and in the next stage, the western lands should be allocated for light and administrative-welfare industries due to the access to the road from the west side.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Analytic hierarchy process (AHP)
  • vikor method
  • heavy industries
  • Hinterland
  • shahid rajaee port

مراجع

1. Nasorllahi, Z. and Salehi, F. O., 2012. Criteria of Eco-industrial park location and their prioritization with using Fuzzy AHP and triangular Fuzzy number. Quarterly Journal Of Economic Growth And Development Research, 2(7), 66-51. [In Persian]. doi:https://www.magiran.com/paper/1048271.
2. Zeng, Q., Liu, Y., Yang, Z., and Yu, B., 2011. Optimization of Dry ports location for Western Taiwan Straits economic zone. In ICCTP 2011: Towards Sustainable Transportation Systems (pp. 103-110).‏
3. Mahmudah, R. S. Putri, D. I., Abdullah, A. G. Shafii, M. A., Hakim, D. L. and Setiadipura, T., 2024. Developing a Multi-Criteria Decision-Making model for nuclear power plant location selection using Fuzzy Analytic Hierarchy Process and Fuzzy VIKOR methods focused on socio-economic factors. Cleaner Engineering and Technology, 19, 100737.  https://doi.org/ 10.1016 /j.clet. 2024.100737.
4. Arıkan Kargı, V. S. and Cesur, F., 2024. Renewable Energy Technology Selection for Hotel Buildings: A Systematic Approach Based on AHP and VIKOR Methods. Buildings, 14(9), 2662. doi: https://doi.org/10.3390/buildings14092662.
5. Gultom, P. and Nababan, E. S.,2024. Integration of AHP and VIKOR Method to Select the Optimum Destination Route. Journal of Research in Mathematics Trends and Technology, 6(1), 24-34. doi: https://doi.org/10.32734/jormtt.v6i1.17717.
6. Božičević, J. Lovrić, I. Bartulović, D. Steiner, S. Roso, V. and Pašagić Škrinjar, J .,2021. Determining optimal dry port location for Seaport Rijeka using AHP decision-making methodology. Sustainability, 13(11), 6471.   https://doi.org/10.3390/su13116471.
7. Rahimi, A. and Borna, R., 2017. Application of analytical hierarchy process (AHP) in site selection of heavy industry using gis in ports of emam khomeini and mahshahr. Regional Planning [In Persion] , 6(24), 115-128.‏https://www.magiran.com/paper/1661228.
8. Ahadnejad, M. and Norozi, M. J., 2014. An Analysis of the location of land to establish industry using AHP and VIKOR Methods (Case Study: central section of Aras Free Zone) [In Persion].‏https://www.magiran.com/paper/1283640.
9. Technology, I. U., 2023. Plan to study the process of attracting investment in 2400 hectares of Dry Port in Shahid Rajaei port [In Persion].
10. Karayalcin, I. I .,1982. The analytic hierarchy process: Planning, priority setting, resource allocation: Thomas L. SAATY McGraw-Hill, New York, 1980, xiii+ 287 pages,£ 15.65
11. Soleimani, R. Balandeh, N. and Jamali, F., 2013. Using GIS for location Analysis of Heavy Industries establishment. The 5th Conference & Exhibition on Environmental Engineering. tehran. [In Persian].
12. Malczewski, J., 2006. GIS‐based multicriteria decision analysis: a survey of the literature. International journal of geographical information science, 20(7), 703-726.‏, doi: https://doi.org/10.1080/13658810600661508.
13. Huang, J. J. Tzeng, G. H. and Liu, H. H.,2009. A revised VIKOR model for multiple criteria decision making-The perspective of regret theory. In Cutting-Edge Research Topics on Multiple Criteria Decision Making: 20th International Conference, MCDM 2009, Chengdu/Jiuzhaigou, China, June 21-26, 2009. Proceedings (pp. 761-768). Springer Berlin Heidelberg, doi: https://doi.org/10.1007/978-3-642-02298-2_112.
14. Asadzadeh, H. and Shabakhty,N., 2022. Evaluation model for the establishment of industries in the Hinterland of ports with AHP and VIKOR (case study of Shahid Rajaee port). 13th International Congress on Civil Engineering. Tehran[In Persian]:https://civilica.com/doc/1852861.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار